1. beperk de vraag naar energie door toepassen van vraagbeperkende maatregelen;
2. gebruik zoveel mogelijk duurzameenergiebronnen om de energie die nog nodig is op te wekken;
3. zet efficiënte technieken in om het resterende energieverbruik op te wekken.
Energiezuinige concepten
Deze facstheet gaat over de volgende energiezuinige concepten:
- nieuwbouwwoningen met EPC <= 0,8;
- zonnewoningen;
- 0-energiewoningen (energienul, CO2 neutrale woningen);
- passieve woningen;
- autarke woningen.
Nieuwbouwwoningen met een EPC <= 0,8
In het Bouwbesluit is sinds 1 januari 2000 voor nieuwbouw woningen een maximaal toelaatbare EPC van 1,0 opgenomen. Per 1 januari 2006 geldt een maximale EPC van 0,8 voor nieuwbouwwoningen. Vooruitlopend op een eventuele wettelijke verlaging of vanuit energiebeleidsdoelstellingen wordt de EPC vaak als basis gebruikt om energieambities aan te geven.
Een indicatie van de EPC-invloed en de kosten van maatregelen en technieken is eenvoudig te berekenen met de rekensheet 'EPC en kosten'. Achtergronden en recente informatieover EPN vindt u op de SenterNovem EPN website en de NEN website.
Zonnewoningen
Sinds 1995 verbindt het Wereld Natuur Fonds zijn naam aan nieuwbouwprojecten met zeer duurzame woningen.
Deze aanpak heeft succes. De eerste vijf voorbeeldprojecten met de grote landelijke ontwikkelaars hebben inmiddels navolging gevonden in meer dan 15 vervolgprojecten.
In 2000 heeft SenterNovem in het kader van de subsidieregeling Zonnewoningen projecten ondersteund waarbij het gebruik van zonne-energie een belangrijke rol speelt.
SenterNovem en het Wereld Natuur Fonds hebben in 2001 een vervolgstap gezet door de ontwikkeling van een onafhankelijk Keurmerk Zonnewoning.
Het Zonnewoningen keurmerk wordt op basis van duidelijke voorschriften toegekend door een erkende instantie, SKW Certificatie.
De Zonnewoning kan met bewezen, betrouwbare en betaalbare maatregelen marktconform gerealiseerd worden.
Met het keurmerk Zonnewoning heeft de woning een aantoonbare meerwaarde.
Op de SenterNovem Epn website staan voorbeelden van energieconcepten met een epc 0,8 en lager.
Programma van eisen Zonnewoning
De basis voor het keurmerk Zonnewoning is het onderstaand programma van eisen. Dit programma van eisen en de toetsing is uitgewerkt tot een gedetailleerde beoordelingsrichtlijn (BRL):
- de woning is goed geïsoleerd en de EPC is maximaal gelijk aan 0,68
- toepassing van minimaal twee van de vier volgende vormen van duurzame energie: zonneboiler, netgekoppelde PV, passieve zonne-energie of een warmtepomp
- toepassing van een selectie maatregelen uit het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen
- voldoende bouwkundige maatregelen om oververhitting in de zomerperiode te voorkomen
- optimaal gebruik van daglicht
- gebruik van FSC-gecertificeerd hout
- opstellen van een bewonersinstructie.
Passieve woningen
De Passieve Woning is ontwikkeld door Wolfgang Feist in Darmstadt (Duitsland). In Duitsland zijn ook reeds vele Passieve Woningen gebouwd.
Door de directe instraling van de zon wordt de woning zo goed als volledig verwarmd. De zeer goede isolatie houdt de warmte vast.
De resterende warmtebehoefte is zeer gering en wordt met locale verwarming ingevuld.
De kostenbesparingen van de vermeden verwarmingsinstallatie kunnen daarmee ingezet worden in investeringen in het woningontwerp en vraagreducerende maatregelen.
In Nederland is in Dalem bij Gorinchem de eerste passieve woning gerealiseerd. Verder worden momenteel projecten van meerdere woningen volgens het passieve-woningconcept gerealiseerd in onder meer Groenlo, Roosendaal en Almere.
0-energiewoningen
Een 0-energie, energiebalans, CO2-balans of energieneutrale woning is een woning die op jaarbasis de energiebehoefte volledig duurzaam opwekt. Wanneer de duurzame energieproductie hoger ligt dan het verbruik, wordt elektriciteit teruggeleverd aan het net. In het andere geval worden energie betrokken uit het net.
PV panelen zijn de techniek om in de woonomgeving elektriciteit op te wekken. In de toekomst zouden ook kleinschalige windturbines hierin kunnen bijdragen.
Er zijn in Nederland op meerdere plaatsen 0-energiewoningen gerealiseerd, zoals de Energiebalanswoning in Amersfoort of de CO2-balanswoningen in Leeuwarden. Meestal betreft het kleinschalige projecten van 1 of enkele woningen. Het is momenteel nog niet haalbaar om alle nieuwbouw als een 0-energiewoning uit te voeren. Gezien de lange levensduur van woningen is het wel van groot belang om nu reeds te anticiperen op een verdere verduurzaming in de toekomst, door bijvoorbeeld door de plaatsing van een groot PV systeem mogelijk te maken en een LTV systeem op te nemen.
Wel zijn een aantal 0-energiewijken in ontwikkeling (EPL=10). Windturbines of biomassa leveren het hoge aandeel duurzame energie op wijkniveau. De SenterNovem EPL monitor op de website voor gemeenten toont woonwijken met een hoge EPL.
SenterNovem heeft een evaluatie van 0-energiewoningen laten uitvoeren.
Autarke woningen
Autarkie is een verregaande vorm van energieneutraliteit waarbij woningen niet op het net zijn aangesloten.
De autarke woning moet zelf continue voldoende duurzame energie leveren om in de energievraag te voldoen. Het duurzame energiesysteem moet dus op de meest ongunstige situatie gedimensioneerd worden, of moet een vorm van energieopslag hebben.
De website www.autarkis.nl bundelt Nederlandse initiatieven.
Bron: SenterNovem